Zespół cieśni nadgarstka (carpal tunnel syndrome, CTS) to schorzenie polegające na ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka — wąskim przejściu w okolicy nasady dłoni. Charakterystyczne drętwienie palców (zwłaszcza kciuka, wskaziciela, środkowego i połowy serdecznego), pojawiające się szczególnie nocą i rano, to klasyczny objaw CTS. Choroba dotyczy najczęściej kobiet między 40. a 60. rokiem życia, ale w ostatnich latach pojawia się u coraz młodszych — głównie z powodu długotrwałej pracy przy komputerze i nadużywania telefonów. Pomagamy w terapii zespołu cieśni nadgarstka od ponad 30 lat. Pacjenci trafiają do nas regularnie z Wejherowa, Bolszewa, Redy, Rumi, ale też z Lęborka oraz Luzina. Pierwsze efekty terapii zwykle widać po 4-5 zabiegach. Wczesne stadia choroby świetnie odpowiadają na leczenie zachowawcze, więc warto zacząć działać szybko.

Co dzieje się w kanale nadgarstka?

Kanał nadgarstka to wąskie przejście utworzone przez kości nadgarstka od dołu i więzadło poprzeczne nadgarstka od góry. W jego wnętrzu biegnie 9 ścięgien zginaczy palców oraz nerw pośrodkowy. Nerw pośrodkowy unerwia czuciowo część dłoni i palców (kciuk, wskaziciel, środkowy, połowa serdecznego), oraz ruchowo niektóre mięśnie kciuka. Kiedy z różnych powodów zawartość kanału się powiększa (najczęściej z powodu obrzęku ścięgien, zapalenia pochewek ścięgnistych) — przestrzeń dla nerwu się zmniejsza i nerw zaczyna być uciśnięty. Pierwsze objawy są subtelne — okazjonalne drętwienie po długotrwałym używaniu ręki. Z czasem objawy narastają, mogą pojawić się ostre bóle, osłabienie chwytu, a w zaawansowanym stadium — zanik mięśni kłębu kciuka.

Klasyczne objawy zespołu cieśni nadgarstka

Charakterystyczne sygnały: drętwienie palców — głównie nocne, budzące pacjenta. Wstawanie i potrząsanie ręką (“flick sign”) przynosi ulgę. Mrowienie w obrębie dłoni unerwionej przez nerw pośrodkowy. Ból promieniujący w górę przedramienia, czasem aż do barku. Osłabienie chwytu — pacjent zaczyna upuszczać przedmioty, ma trudność z otwieraniem słoików, zapinaniem guzików. Zaburzenia czucia — palce stają się “drętwe”, trudno nimi precyzyjnie operować (zapinanie biżuterii, pisanie, gra na instrumentach). W zaawansowanym stadium — zanik mięśni kłębu kciuka (widoczny jako “wgłębienie” u nasady kciuka). Charakterystyczne, że objawy często dotyczą obu rąk, choć zwykle jedna strona jest bardziej dotknięta. Gdy ktoś budzi się nocą z drętwiejącymi rękami i potrząsa nimi nad łóżkiem — to klasyczny obraz CTS.

Co wywołuje zespół cieśni nadgarstka?

Przyczyn jest sporo. Praca przy komputerze z niewłaściwą pozycją nadgarstków — to dziś dominująca przyczyna. Klawiatura ustawiona zbyt wysoko, pozycja nadgarstka w nieprawidłowym kącie, brak wsparcia — to wszystko obciąża nadgarstki przez wiele godzin dziennie. Powtarzalne ruchy ręką w pracy fizycznej — pakowacze, mechanicy, fryzjerki, kucharze. Hormonalne zmiany — ciąża (obrzęk tkanek), menopauza, stosowanie hormonalnej terapii zastępczej. Niektóre choroby — cukrzyca, niedoczynność tarczycy, RZS. Urazy nadgarstka w przeszłości. Genetyczne predyspozycje — niektórzy ludzie po prostu mają węższy kanał nadgarstka. Ciężarne kobiety mają zwiększone ryzyko CTS — często objawy ustępują samoistnie po porodzie.

Jak rozpoznać zespół cieśni nadgarstka?

W diagnostyce pomagają charakterystyczne testy kliniczne. Test Phalena — pacjent łączy grzbietowe powierzchnie dłoni, trzymając łokcie zgięte; pojawienie się drętwienia w ciągu minuty wskazuje na CTS. Test Tinela — opukiwanie nerwu pośrodkowego w okolicy kanału nadgarstka wywołuje uczucie “prądu” w palcach. Test Durkana — uciskanie nerwu kciukami terapeuty przez 30 sekund wywołuje objawy. Podstawowym badaniem obiektywnym jest EMG/ENG (elektromiografia/elektroneurografia) — pokazuje stopień uszkodzenia nerwu i jest często zlecane przed decyzją o ewentualnej operacji. Z naszego doświadczenia, dobra diagnostyka funkcjonalna w połączeniu z testami klinicznymi zwykle wystarcza, żeby zacząć fizjoterapię.

Jak pomagamy w gabinecie?

Wczesne stadia CTS świetnie odpowiadają na leczenie zachowawcze. Pierwszą linią leczenia są zabiegi zmniejszające obrzęk i stan zapalny w kanale: ultradźwięki (działają punktowo na okolicę cieśni — to jeden z najskuteczniejszych zabiegów w CTS), laser HIL (przeciwbólowo i przeciwzapalnie), magnetoterapia (regeneracyjnie i przeciwobrzękowo). Elektroterapia wspomaga regenerację nerwu i zmniejsza ból. Krioterapia w fazach zaostrzeń ostrego bólu.

Bardzo ważnym elementem są ćwiczenia neuromobilizacyjne nerwu pośrodkowego — specjalne, delikatne ruchy mające na celu “rozruszanie” nerwu w jego przebiegu i zapobiegnięcie jego trwałemu uciskowi. Pokażemy je na wizycie. Robimy też masaż leczniczy przedramienia i ręki — pomaga rozluźnić napięte mięśnie zginaczy. Kinezjotaping w specjalnej technice odciąża cieśnię nadgarstka w trakcie codziennego użytkowania ręki. Pacjentkom w ciąży zalecamy też noszenie szyny ortezowej na noc — co znacząco zmniejsza nocne objawy. Większości naszych pacjentów udaje się uniknąć operacji dzięki konsekwentnej terapii zachowawczej.

Operacja — kiedy jest konieczna?

Operacyjne uwolnienie cieśni nadgarstka (carpal tunnel release) jest rozważane gdy: terapia zachowawcza nie przynosi efektu po 3-6 miesiącach, w EMG widoczne są znaczące cechy uszkodzenia nerwu, wystąpił zanik mięśni kłębu kciuka (oznacza zaawansowane uszkodzenie), objawy są tak nasilone, że uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. To stosunkowo prosta operacja w trybie ambulatoryjnym, z dobrymi wynikami w długotrwałym horyzoncie. Im wcześniej rozpoczniemy fizjoterapię, tym mniejsze ryzyko, że problem dojdzie do stadium wymagającego operacji.

Co możesz zmienić sam?

Po pierwsze — ergonomia stanowiska komputerowego. Klawiatura w prawidłowej wysokości (nadgarstki proste, nie zgięte ani w górę, ani w dół), wsparcie pod nadgarstki, mysz pasująca do dłoni. Po drugie — regularne przerwy. Co 30 minut wstaw ręce z klawiatury, porób kilka delikatnych ruchów nadgarstkami. Po trzecie — ortezy nocne. Specjalna szyna unieruchamiająca nadgarstek w neutralnej pozycji w trakcie snu znacząco zmniejsza nocne objawy. Po czwarte — ćwiczenia neuromobilizacyjne kilka razy dziennie. Po piąte — unikaj długotrwałego trzymania nadgarstka w zgięciu — przy czytaniu książki, rozmowie telefonicznej, prowadzeniu samochodu. Po szóste — kontroluj choroby ogólne: cukrzycę, choroby tarczycy, otyłość. Te problemy zwiększają ryzyko CTS.

Umów wizytę — zespół cieśni nadgarstka Wejherowo, Reda, Rumia

Jeśli budzisz się nocami z drętwiejącymi palcami, masz problem z drobnymi czynnościami precyzyjnymi albo zauważyłeś osłabienie chwytu — przyjdź. Wczesne rozpoznanie i terapia mogą skutecznie zatrzymać postęp choroby i pomóc uniknąć operacji. Zadzwoń pod +48 510 721 018 lub wypełnij formularz kontaktowy. Pacjentom z Wejherowa, Redy i Rumi, którzy dużo pracują przy komputerze, polecamy konsultację z diagnostyką (80 zł) — pozwala ona ocenić stopień zaawansowania problemu i zaplanować terapię oraz korekty ergonomiczne.