Achillodynia (tendinopatia ścięgna Achillesa) to schorzenie przeciążeniowe najgrubszego i najsilniejszego ścięgna w ludzkim ciele — łączącego mięśnie łydki z piętą. Charakterystyczny ból z tyłu stopy, w okolicy ścięgna Achillesa, nasilający się po wysiłku albo przy pierwszych krokach po przebudzeniu — to klasyczny obraz problemu. Najczęściej dotyka biegaczy amatorów (zwłaszcza w wieku 30-50 lat) oraz osoby, które niedawno wróciły do aktywności po dłuższej przerwie. Achillodynia rzadko ustępuje samoistnie — wymaga prawidłowej terapii. Pomagamy w niej od ponad 30 lat. Pacjenci trafiają do nas z Wejherowa, Bolszewa, Redy, Rumi, ale też z Lęborka oraz Luzina. Pełen cykl terapii to zwykle 6-10 zabiegów rozłożonych na 8-12 tygodni.

Co dzieje się przy achillodynii?

Ścięgno Achillesa łączy mięśnie łydki (mięsień brzuchaty łydki i mięsień płaszczkowaty) z guzem piętowym. W trakcie chodu i biegu znosi gigantyczne obciążenia — szacuje się, że przy biegu siła działająca na ścięgno może przekraczać 6-12 razy masy ciała. Powtarzalne, intensywne obciążenia prowadzą do mikrouszkodzeń włókien ścięgna. W normalnych warunkach organizm naprawia te mikrourazy w fazach odpoczynku, ale jeśli obciążenia przekraczają zdolność tkanki do regeneracji — pojawia się tendinopatia. Co istotne, achillodynia to nie klasyczne “zapalenie” w sensie medycznym — to przewlekła zmiana zwyrodnieniowa tkanki ścięgnistej. Włókna kolagenowe ulegają chaotycznej reorganizacji, pojawiają się obszary degeneracji, ścięgno traci swoją wytrzymałość. Stąd nowsze nazewnictwo — “tendinopatia” zamiast “zapalenie ścięgna”.

Dwie postacie schorzenia

Wyróżnia się dwa typy achillodynii w zależności od lokalizacji problemu. Postać środkowa (insertional) — problem jest w okolicy 2-6 cm powyżej miejsca przyczepu ścięgna do pięty. To najczęstsza forma, dotyczy 55-65% pacjentów. Postać przyczepowa (insertional) — problem jest dokładnie w miejscu przyczepu ścięgna do guza piętowego. Często towarzyszy jej choroba Haglunda (kostne zniekształcenie tylnej części pięty). Postać przyczepowa jest trudniejsza w leczeniu — wymaga ostrożniejszej, dłuższej terapii. Diagnostyka różnicowa przeprowadzana jest na podstawie palpacji, USG ścięgna oraz testów funkcjonalnych. To ważne klinicznie, bo strategie terapeutyczne nieco się różnią.

Objawy achillodynii

Charakterystyczne sygnały: ból z tyłu stopy w okolicy ścięgna Achillesa, nasilający się rano przy pierwszych krokach po przebudzeniu, nasilający się po wysiłku (zwłaszcza biegu), tkliwość uciskowa na ścięgnie, sztywność stopy po dłuższym siedzeniu, w cięższych przypadkach obrzęk w okolicy ścięgna. Wielu biegaczy zauważa, że na początku biegu ścięgno boli, w trakcie ból się zmniejsza, ale po skończeniu treningu wraca z nasileniem. Charakterystyczne też, że pacjent może mieć trudność z wstawaniem na palce (test, który czasem wykonujemy w gabinecie). W przewlekłej postaci ścięgno może być zgrubiałe, twarde przy badaniu palpacyjnym.

Co wywołuje achillodynię?

Najczęstsze przyczyny: nadmierne treningi biegowe (zwłaszcza nagły wzrost objętości lub intensywności), powrót do biegania po dłuższej przerwie bez stopniowego przygotowania, bieg po twardym lub nieregularnym podłożu, niewłaściwe obuwie biegowe, napięte i skrócone mięśnie łydki, słabe mięśnie pośladka (które powinny stabilizować biodro w trakcie biegu), zaburzenia statyki stopy (płaskostopie, koślawość, hyper-pronacja), nadwaga, wiek (po 30. roku życia tkanka ścięgnista naturalnie traci elastyczność). Czynnikiem ryzyka są też niektóre leki — zwłaszcza fluorochinolony (antybiotyki) i kortykosteroidy mogą uszkadzać tkankę ścięgnistą.

Jak pomagamy w gabinecie?

Terapia achillodynii opiera się na klasycznym duecie nowoczesnej fizjoterapii: fala uderzeniowa + ćwiczenia ekscentryczne. ESWT to obecny standard w leczeniu tendinopatii — wywołuje mikrouszkodzenia w przewlekle zmienionej tkance, dzięki czemu uruchamiają się procesy regeneracyjne. Pełen cykl to 5-7 zabiegów raz w tygodniu. Drugim filarem są ćwiczenia ekscentryczne — to specjalny rodzaj treningu, w którym mięsień jest wydłużany pod obciążeniem (klasyczny program Alfredsona — schodzenie z piętą poniżej krawędzi schodka). Ćwiczenia te reorganizują strukturę kolagenu w ścięgnie i odbudowują jego wytrzymałość. Wykonuje się je codziennie, przez kilka tygodni, pod kontrolą terapeuty. Bez tych ćwiczeń sama fala uderzeniowa nie da pełnego efektu.

Uzupełniamy to laserem HIL (przeciwbólowo i regeneracyjnie), ultradźwiękami (rozluźniają strukturę tkanki), masażem sportowym mięśni łydki i okolicy. Bardzo skuteczny jest kinezjotaping, który odciąża ścięgno w trakcie codziennej aktywności. Suche igłowanie pomaga w punktach spustowych mięśni łydki. W końcowej fazie wprowadzamy szerszą kinezyterapię — wzmocnienie mięśni pośladka i biodra, korekcja wzorców biegu, stopniowy powrót do treningu.

Co zrobić z bieganiem w trakcie terapii?

Klasyczne pytanie biegacza. Większość specjalistów zaleca tymczasowe zmniejszenie objętości treningu, ale niekoniecznie całkowitą przerwę. Bieg przez ból zwykle pogarsza problem, ale rozsądne, dawkowane treningi mogą wspierać terapię. Zalecenia indywidualizujemy: zmniejszenie kilometrażu o 50%, unikanie zbiegów (które bardzo obciążają ścięgno), wybieranie miękkiego podłoża zamiast asfaltu, pozostawienie 2-3 dni przerwy między biegami. Czasem warto na kilka tygodni zastąpić bieg pływaniem lub jazdą na rowerze. Stopniowy powrót do pełnej objętości treningu zaczynamy zwykle po 8-12 tygodniach od rozpoczęcia terapii — po konsultacji ze specjalistą.

Umów wizytę — achillodynia Wejherowo, Reda, Rumia

Jeśli boli cię tył stopy, zwłaszcza rano lub po treningu — przyjdź. Achillodynia rzadko ustępuje samoistnie, a długotrwała tendinopatia może doprowadzić do pęknięcia ścięgna (rzadkie, ale poważne powikłanie). Zadzwoń pod +48 510 721 018 lub wypełnij formularz kontaktowy. Pacjentom z Wejherowa, Redy i Rumi, którzy regularnie biegają, polecamy łączenie zabiegów z masażem sportowym — to częsty pakiet u biegaczy w trakcie terapii. Konsultacja z diagnostyką (80 zł) pozwala określić, czy mamy do czynienia z postacią środkową czy przyczepową achillodynii i zaplanować odpowiednią terapię.